تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست چیست؟
تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست در روش تولید و کیفیت نهایی کود است؛ وگرنه هر دو کود از تجزیه موادآلی بدست میآیند. ورمی کمپوست از فعالیت کرم ها با خوردن پسماند ها به دست میآید اما کمپوست به مرور زمان و با تجزیه پسماندها تشکیل میشود.
از آنجایی که، سال هاست کشاورزان به سمت روش های طبیعی برای تغذیه خاک زمین خود، گام برداشته اند، چیزی که بیشتر از همه به گوش آنها آشنا می باشد، نام کمپوست و ورمی کمپوست است. اما آیا میدانید تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست در چیست و کدام گزینه برای باغ یا مزرعه مناسب تر است؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی تفاوتهای این دو کود ارگانیک بپردازیم؛ واز روش تولید، ترکیب مواد مغذی، تأثیر بر خاک و گیاهان گرفته تا مزایا و چالشهای هر یک را بررسی کنیم، تا بتوانید بهترین تصمیم را برای قوت دهی به خاک مزارع خود بگیرید.
کمپوست حاصل تجزیه پسماندهای آلی توسط میکروارگانیسمها در تودههای معمولی است، در حالیکه ورمیکمپوست نوعی کمپوست است که با کمک کرمهای خاکی و میکروارگانیسمها تولید میشود و معمولاً غنیتر و پایدارتر است. منبع : geeksforgeeks.org
فرآیند کمپوست (کمپوست سازی) چیست؟

در ابتدا به این می پردازیم که کمپوست سازی چیست؟ کمپوست سازی به یک فرآیند طبیعی گفته میشود که در آن انواع مواد آلی مانند پسماندهای غذایی، برگها، بقایای گیاهی و دیگر ضایعات طبیعی توسط میکروارگانیسمها(Microorganisme) تجزیه شده و به کودی با ارزش به نام کمپوست (Compost) تبدیل میگردند. فرآیند کمپوست سازی بدون استفاده از هیچ گونه مواد شیمیایی و در دمای بالا حدود ۵۴ تا ۷۱ درجه سانتیگراد انجام میشود.
لازم است بدانید که هسته اصلی این فرآیند را میکروارگانیسمها تشکیل میدهند. آنها مانند موتور فعال کمپوست سازی، مواد آلی را مصرف کرده و در نتیجه عناصر مغذی مانند نیتروژن، فسفر، پتاسیم (NPK) و ترکیبات هوموسی تولید میکنند. هرچه تنوع و تعداد این موجودات بیشتر باشد، کمپوست نهایی باارزش تر و فرآیند تجزیه، سریعتر خواهد بود. به همین دلیل در برخی مزارع، برای سرعت بخشیدن به تولید کمپوست و کاهش بوهای نامطلوب، از تزریق باکتریهای مفید استفاده میکنند.
در فرآیند کمپوست سازی میکروارگانیسمهایی وجود دارند که مانند کرمهای خاکی در ورمی کمپوست بوده و با تجزیه و تبدیل مواد آلی، باعث تولید کمپوست می شوند. هرچقدر تعداد و تنوع این موجودات بیشتر باشد، کیفیت کمپوست افزایش یافته و کود بهتری تولید میگردد. در ادامه با انواع میکروارگانیسم ها و نقش آنها در کمپوست آشنا میشوید:
| نوع میکروارگانیسم | وظیفه و نقش اصلی | ویژگیها | مرحله اثرگذاری |
| باکتریها (مزوفیل و ترموفیل) | تجزیه اکثر مواد آلی و تولید گرمای اصلی کمپوست | پرتعدادترین میکروارگانیسمهای کمپوست | از شروع فرآیند تا مرحله گرم |
| اکتینوباکترها | تجزیه مواد سخت مثل کاغذ، چوب، ساقه خشک | باعث ایجاد بوی خاک تازه میشوند | مرحله میانی و پایانی |
| قارچها | تجزیه مواد سختی که باکتریها نمیتوانند، مثل لیگنین | در محیطهای کمرقابت فعال میشوند | مرحله سرد و بلوغ کمپوست |
| پروتوزوآ | کمک به فعالیت قارچها و کنترل میکروفلور | در محیطهای مرطوب فعال هستند | طول کل فرآیند |
| چرخانتباران (Rotifers) | کنترل جمعیت باکتریها و مصرف باقیمانده مواد آلی | بسیار کوچک اما موثر | مراحل پایانی |
| کرمهای خاکی (غیرمیکروارگانیسم) | خوردن مواد آلی، تولید کود غنی، هوادهی توده | به بهبود ساختار کمپوست کمک میکنند | مرحله بلوغ و ورمیکمپوست |
شرایط و مدت زمان لازم برای فرآیند کمپوست
برای اینکه فرآیند کمپوست سازی به صورت طبیعی و اصولی پیش رود، به یک محیط متعادل و پایدار نیاز است. محیطی با رطوبت کنترل شده (بین ۴۰ تا ۶۰ درصد)، دمای حدود ۵۴ تا ۷۱ درجه سانتیگراد و نسبت مناسب کربن به نیتروژن(C/N) دقیقا همان محیطی است که برای تولید کمپوست مناسب میباشد.
اگر این عوامل به درستی تنظیم شوند، میکروارگانیسمها با سرعت بیشتری پسماندهای آلی را تجزیه کرده و آن را به کمپوستی بلوغ یافته تبدیل میکنند. زمان مورد نیاز برای تولید کمپوست بسته به نوع مواد اولیه، روش پیش برد و شرایط محیطی متفاوت میباشد اما به طور معمول بین ۶ هفته تا ۶ ماه زمانبر است؛ همچنین هرچه تهویه، رطوبت و ترکیب مواد، بهتر مدیریت شود، تولید کمپوست سریعتر انجام خواهد شد.
فواید و کاربرد فرآیند کمپوست چیست؟

یکی از مؤثرترین روشها برای بازیافت پسماند مواد آلی و تبدیل آنها به یک کود ارزشمند، کمپوست سازی است که برای خاک و گیاهان فواید فراوانی دارد. استفاده از کود کمپوست باعث بهبود ساختار خاک، افزایش هوادهی و نفوذ پذیری آن میشود و با تأمین مجموعهای از مواد مغذی، به تغذیه بهتر گیاهان کمک میکند. همچنین وجود کود کمپوست موجب افزایش جمعیت میکروارگانیسمهای مفید خاک شده و فعالیت زیستی بستر کشت را تقویت مینماید. در نتیجه، معمولاً کشاورزان پس از چند سال استفاده مداوم از کمپوست، با افزایش تولید محصولات، رو به رو هستند و این به معنی افزایش باروری و تولید محصولات با کیفیت است. به طور خلاصه مهم ترین مزایای کمپوست به شرح زیر است:
- بهبود ساختار خاک
- تأمین مجموعهای از مواد مغذی برای گیاه
- افزایش تعداد میکروارگانیسمهای مفید خاک
- افزایش تولید محصول، معمولاً پس از چند سال استفاده مداوم
معایب و چالشهای فرآیند کمپوست چیست؟
با وجود تمام مزایایی که فرآیند کمپوست دارد، دارای چالش هایی نیز است که باید مورد توجه قرار گیرند. یکی از مشکلات مهم، هزینه اولیه بالای تولید و مکانیزه سازی است که در پروژههای بزرگ شهری یا صنعتی، بسیار زیاد میباشد. علاوه بر این، تمام زبالههای شهری قابلیت تبدیل به کمپوست را ندارند و نیاز است مواد اولیه به طور دقیقی جداسازی شوند؛ که این موضوع باعث هدر رفتن زمان بسیاری میشود. از سوی دیگر، واحدهای تولید کمپوست به دلیل ایجاد بوهای نامطبوع باید در فاصله زیادی از مناطق مسکونی احداث گردند.
با وجود تمامی این موارد، سرعت تجزیه مواد در کمپوست نسبت به ورمی کمپوست کمتر بوده و زمان بیشتری برای رسیدن به کود قابل بهره برداری نیاز است. به طور خلاصه چالش های فرآیند کمپوست سازی به شرح زیر میباشد:
- تولید کمپوست نیازمند هزینه ی اولیه بالایی است و هزینه های مکانیزه کردن را در بر خواهد داشت.
- تمام زباله های شهری، قابلیت تبدیل به کمپوست را ندارند.
- جایگاه تولید کمپوست به دلیل تولید بوهای نامطبوع بایستی بسیار دور از مناطق شهری باشد.
- سرعت تولید کمپوست در مقایسه با ورمی کمپوست بسیار بالا است.
- میزان مواد غذایی موجود در کمپوست با توجه به هزینه های تولید آن در مقایسه با ورمی کمپوست بسیار ناچیز است.
کود ورمی کمپوست چیست؟

به طور خلاصه کود ورمی کمپوست (کود ورمی کمپوست چیست)، پسماندهای آلی هستند که با کمک کرمهای خاکی تولید میشوند.
در این فرآیند، کرمها علاوه بر تجزیه مواد آلی، میکروفلور خاک(Soil microflora) را افزایش داده و آنزیمهای مفیدی تولید میکنند که باعث افزایش قدرت زیستی خاک میگردد. کود ورمی کمپوست(VermiCompost) نسبت به کمپوست، دارای مقادیر بالاتری از نیتروژن، فسفر و پتاسیم (NPK) است. به همین دلیل، کود ورمی از مغذی ترین و مؤثرترین کودهای طبیعی برای رشد گیاهان شناخته میشود.
شاید برای شما جالب باشد که با رایج ترین گونههای کرم خاکی که در فرآیند ورمی کمپوست حضور دارند آشنا شوید؛ کرمهای ورمی کمپوست، در عمق خاک زندگی نمیکنند ورطوبت و محیط پسماند آلی را ترجیح میدهند، به همین دلیل برای کودسازی مناسب هستند.
- کرم قرمز کودساز(Eisenia fetida)
- کرم قرمز آندری(Eisenia andrei)
شرایط و محیط مورد نیاز
برای تولید ورمی کمپوست با کیفیت (آنالیز ورمی کمپوست)، نیاز به محیطی مناسب است؛ چرا که کرمها تنها در محیطی با رطوبت، دما و مواد غذایی مناسب، میتوانند مواد آلی را به کود تبدیل کنند. محیطی که برای انجام این کار در نظر میگیرید باید شامل شروط زیر باشد:
- رطوبت برای کرم و کمپوست متفاوت است و برای کرم ها باید 60 تا 70 درصد و برای کمپوست 50 درصد در نظر گرفته شود.
- دمای مناسب برای تولید کود ورمی کمپوست بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد است؛ دمای کمتر از 10 درجه باعث کاهش فعالیت کرم ها و بالای 30 درجه امکان مرگ آنها را فراهم میکند.
- PH مناسب برای ورمی کمپوست در بازه 6.5 تا 7 است.
- همچنین نسبت کربن به نیتروژن (C/N) حدود ۱۵است و هر چه این نسبت کمتر باشد، تجزیه بهتر انجام میشود.
- با استفاده از کاه، خاک اره، خاک باغچه، مقوا یا کمپوست کهنه میتوان بستری مناسب برای تولید کود ورمی ایجاد کرد. بستر میتواند به صورت پشتهای یا سیمانی آماده شود تا کرمها مواد آلی را بهتر گوارش کنند.
برای “خرید کود ورمی کمپوست” با کیفیت از رویال کشت کلیک کنید!
تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست چیست؟

برای درک بهتر تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست به این مثال دقت کنید؛
فرض کنید شما دو دسته پسماند غذایی و ضایعات گیاهی دارید. اگر آنها را روی خاک ریخته و اجازه دهید تا با کمک باکتریها تجزیه شوند، بعد از چند ماه این پسماندها به کود کمپوست تبدیل میشوند. اما اگر همان پسماندها را همراه با کرمهای خاکی قرار دهید، کرمها آنها را سریعتر خورده و هضم میکنند و کود غنیتری تولید میشود که به آن ورمی کمپوست میگویند.
درواقع تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست در روش تولید و کیفیت نهایی کود است؛ وگرنه هر دو کود از تجزیه موادآلی بدست میآیند.
مقایسه کمپوست با ورمی کمپوست در جدول (به صورت علمی)
در جدول زیر به بررسی تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست پرداخته شده است:
| پارامتر | کمپوست | ورمی کمپوست |
| عامل تجزیه کننده | میکروارگانیسمها (باکتریها، قارچها و پروتوزوآها) | کرمهای خاکی + میکروارگانیسمها |
| دمای مورد نیاز | 50–70 درجه سانتیگراد (مرحله گرم) | 20–25 درجه سانتیگراد |
| بو تولید شده هنگام فرآیند | ممکن است بوی نامطبوع داشته باشد، به ویژه اگر تهویه کم باشد. | تقریباً بدون بو، بوی خاک تازه و ملایم |
| مدت زمان تولید | 6 هفته تا 6 ماه بسته به مواد و شرایط | 2 تا 3 ماه برای یک نسل کامل کرم و تولید ورمیکمپوست |
| محصول نهایی | ماده خاکی تیره، غنی از مواد آلی، بهبود دهنده خاک | هوموس تیره، بسیار مغذی با NPK بالا |
| محیط مورد نیاز | محیط تهویه شده، رطوبت متوسط، نور مستقیم کم | محیط مرطوب و نیمه سایه، تهویه مناسب، جعبه یا بستر با زهکشی خوب |
| هزینه تولید | کم تا متوسط (نیاز به زیرساخت کمتر) | متوسط تا نسبتاً بالا (به دلیل پرورش کرم و کنترل محیط) |
| کاربرد | بهبود ساختار خاک، تأمین بخشی از مواد مغذی، کاهش پسماند | تقویت خاک و گیاهان، تأمین کامل تر مواد مغذی، کشاورزی و باغبانی ارگانیک |
شاید علاقمند باشید در مورد ” تفاوت پیت ماس با ورمی کمپوست چیست؟ ” هم بخوانید!
انتخاب بین کمپوست و ورمیکمپوست بستگی به هدف شما دارد!
در انتها با خواندن این مقاله دریافتید که تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست در روش تولید، کیفیت مواد مغذی و تأثیر آنها بر خاک و گیاهان میباشد. با این حال انتخاب بین کمپوست و ورمی کمپوست به اهداف شما بستگی دارد؛ به همان اندازه که کمپوست مزایا و ویژگی های بسیاری دارد، ورمی کمپوست نیز از ویژگی های متمایز و چه بسا بیشتر برخوردار است.
ما در رویال کشت با تولید ورمی کمپوست با کیفیت و ارزشمند، پاسخی دلگرم کننده برای دریافت بهترین نتیجه ها در خاک باغ و مزارع شما ایجاد کردهایم تا ثمره آن محصولاتی پربار و باکیفیت باشد. در صورتی که برای خرید و انتخاب بهترین محصول برای کشاورزی خود نیاز به راهنمایی بیشتر داشتید با ما از طریق شماره ۰۲۱۴۴۰۵۲۴۴۱ در ارتباط باشید. ما در تمام نگرانی ها و دغدغهها، همراه شما هستیم.
سوالات متداول در رابطه با تفاوت کمپوست و ورمی کمپوست
کمپوست همان ورمی کمپوست است؟
خیر، تفاوت هایی میان کمپوست و ورمی کمپوست وجود دارد. کود ورمی کمپوست از تجزیه پسماندهای مواد آلی توسط کرم های خاکی تولید میشوند؛ در حالی که کود کمپوست بدون دخالت کرم های خاکی و با تجزیه مواد آلی توسط میکروارگانیسمها به وجود میآیند. همچنین نسبت مواد مغذی در کود ورمی کمپوست بیشتر از کمپوست است.
چرا ورمی کمپوست سریعتر از کمپوست تولید میشود؟
یکی دیگر از تفاوت های کمپوست و ورمی کمپوست در زمان تولید آنها است. تولید ورمیکمپوست سریعتر از کمپوست معمولی میباشد، زیرا کرمهای خاکی همراه با میکروارگانیسمها، مواد آلی را همزمان تجزیه میکنند. بنابراین فعالیت کرمها باعث تحریک میکروبهای مفید شده و تجزیه مواد آلی را سرعت میبخشد.
نام دیگر فرآیند تولید ورمیکمپوست در زبان انگلیسی چیست؟
نام دیگر فرآیند تولید ورمیکمپوست در زبان انگلیسی Vermicomposting است.
چرا روش کمپوست من جواب نمی دهد؟
فرآیند کمپوست سازی زمانی جواب نمیدهد که تعادل رطوبت و مواد آلی بههم بخورد. اگر توده خیلی خیس باشد، باید آن را زیرورو کرده و مواد خشک مانند برگ و تراشه چوب به آن اضافه شود؛ اگر خیلی خشک است، باید به آن کمی آب بدهید تا حالت اسفنج مرطوب پیدا کند. همچنین اگر توده مرطوب است اما تجزیه انجام نمیشود، یعنی مواد «قهوهای» زیاد بوده و مواد «سبز» کافی وجود ندارد و باید نسبت آنها، اصلاح گردد..
چه سبزیجاتی را نباید کمپوست کرد؟
برای تولید کمپوست توصیه میشود از پیاز، سیر و مرکبات استفاده نشود چرا که کمپوست برای تجزیه سریع و کافی به میکروارگانیسمها و حشرات خاصی نیاز دارند و پیاز، سیر، مرکبات و حتی برخی از گیاهان و برگها میتوانند باعث نابودی جمعیت سالم داخل کمپوست شوند.